Czy możliwe jest orzeczenie rozwodu na emigracji?

agata-rebisz

Coraz częściej zdarzają się przypadki, że po dłuższym okresie pobytu za granicą jednego z małżonków, małżeństwo rozpada się. Rozwodu może domagać się każde z małżonków. Małżonek, który pozostał w kraju, wnosi pozew do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. Małżonek przebywający za granicą może wnieść pozew do sądu zagranicznego.

Wstępując w związek małżeński małżonkowie mają nadzieję, że będą żyli długo i szczęśliwie. Niestety nie zawsze się tak dzieje. W Polsce liczba orzekanych rozwodów, jest nadal bardzo wysoka. Jedną z przyczyn jest fala emigracji. Wyjazd za granicę w celach zawodowych bardzo często wpływa to na relacje małżeńskie, a w zasadzie ich brak – przez co dochodzi do rozpadu małżeństwa. Wiele osób zastanawia się wtedy, gdzie powinien być poprowadzony proces rozwodowy. Czy dzięki temu, że jesteśmy obywatelami Polski, możemy rozwieść się w Polsce?

Jeśli między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, każdy z małżonków może wnieść pozew o rozwód. Dotyczy to małżonka mieszkającego w kraju, czy przebywającego za granicą.

Ustawodawstwo polskie przewiduje DWA WARIANTY:

  • możliwość przeprowadzenia rozwodu w Polsce

  • możliwość przeprowadzenia rozwodu za granicą

Zgodnie z przepisami, możemy w Polsce przeprowadzić postępowanie rozwodowe, gdy występuje jedna z poniższych przesłanek:

  • POZWANY (czyli ten, przeciwko komu złożono pozew) ma miejsce zamieszkania / siedzibę w Polsce,

  • oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania w Polsce,

  • małżonek będący POWODEM (czyli ten, który złożył pozew) ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania w Polsce,

  • małżonek będący POWODEM jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania w Polsce,

  • oboje małżonkowie są obywatelami polskimi.

Oznacza to więc, iż mimo naszego pobytu za granicą, jeśli spełnimy CHOĆ JEDNĄ z powyższych przesłanek, pozew rozwodowy może być złożony w Polsce. Pozew należy wnieść do sądu okręgowego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli przynajmniej jedno z nich stale w tym okręgu przebywa. W braku tej podstawy pozew należy złożyć w miejscu zamieszkania pozwanego małżonka, a gdy i tej podstawy nie ma – właściwy będzie sąd miejsca zamieszkania powoda.

ZASADA: rozwód może być przeprowadzony wyłącznie w Polsce, jeśli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania w Polsce!

A co jeśli brak nam czasu i środków na przybycie na rozprawę do Polski? Czy jesteśmy zobligowani do uczestnictwa na rozprawie?

Zgodnie z polskimi przepisami, jeśli jesteśmy stroną pozwaną rozprawa odbędzie się mimo naszego niestawiennictwa. Warunkiem jednak jest, aby strona pozwana została należycie poinformowana. Powinien też przesłać do sądu usprawiedliwienie swojej nieobecności. Aby usprawnić postępowanie rozwodowe bardzo dobrym rozwiązaniem jest ustanowienie przez pozwanego swojego pełnomocnika w Polsce, który będzie odpowiedzialny za dopilnowanie sprawy. Pełnomocnikiem w sprawie o rozwód może być adwokat lub radca prawny mający uprawnienia do wykonywania zawodu w Polsce. Pełnomocnikiem, mogą być również rodzice, rodzeństwo lub zstępni (pełnoletnie dzieci) strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

Jednak mimo braku obowiązku stawiennictwa, sąd musi przeprowadzić dowód z przesłuchania stron. Na szczęście, istnieje instytucja tzw. pomocy prawnej, która polega na możliwości przeprowadzenia dowodów za granicą (między innymi przesłuchanie), a następnie przekazania tych dowodów sądowi w Polsce. W sprawach przeprowadzania dowodów i doręczania pism sądowych, polskie sądy porozumiewają się z sądami lub innymi organami państw obcych oraz z polskimi przedstawicielstwami dyplomatycznymi i urzędami konsularnymi. Przesłuchanie zazwyczaj odbywa się przed konsulem właściwym dla naszego miejsca zamieszkania za granicą.

Sytuacja wygląda trochę inaczej, gdy jesteśmy stroną powodową. W tym przypadku, jeśli nie usprawiedliwimy swojego niestawiennictwa, postępowanie ulega ZAWIESZENIU. Podjęcie postępowania może nastąpić na wniosek powoda, nie wcześniej jednak niż po upływie trzech miesięcy od dnia zawieszenia. Gdy strona powodowa nie złoży takiego wniosku w ciągu roku, sąd umorzy postępowanie.

BIORĄC POD UWAGĘ POWYŻSZE:

  • mieszkanie za granicą nie jest żadną przeszkodą, aby móc przeprowadzić rozwód w Polsce,

  • względy finansowe zdecydowanie przemawiają za tym, aby cały proces przebiegł na terytorium Polski,

  • przeprowadzenie sprawy w Polsce zdecydowanie ułatwi i przyśpieszy proces, szczególnie dzięki ustanowionemu pełnomocnikowi!