Utrata polskiego obywatelstwa

agata-rebisz

Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie” – tak stanowi Konstytucja RP. Wobec tego jakie wymagania formalne należy spełnić, by tego dokonać?

Procedura zrzeczenia się obywatelstwa polskiego związana jest ze spełnieniem szeregu wymogów. Konieczne będzie przedstawienie licznych dokumentów oraz oczekiwanie na zgodę Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, która wyrażana jest w formie postanowienia. Co ciekawe, nie istnieje możliwość wniesienia od niego odwołania, dlatego tylko od woli głowy państwa ostatecznie zależeć będzie, czy polskie obywatelstwo utracimy. Prezydenta PR nie wiążą także konkretne terminu do wydania niniejszego postanowienia. Gdy zatem zechcemy zrzec się obywatelstwa, prawdopodobnie będziemy musieli dłużej poczekać na wykreślenie nas z listy Polaków.

Jeszcze jedno warto wiedzieć: nasz wniosek Prezydent RP rozpatruje osobiście. Co to oznacza? Przede wszystkim to, że czas, który głowa państwa ma na zajęcie się naszą sprawą, nie jest ograniczony żadnymi przepisami. W praktyce jest to 12 do 24 miesięcy lub nawet dłużej. Prezydent RP nie jest związany żadnym terminem rozpatrzenia sprawy. Może zgody udzielić, nie udzielić, albo pozostawić sprawę bez rozpatrzenia, bez potrzeby podawania wnioskodawcy jakichkolwiek przyczyn.

Utrata obywatelstwa polskiego następuje po upływie 30 dni od dnia wydania postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że Prezydent wskaże w postanowieniu termin krótszy.

Jeśli chodzi o zrzeczenie się obywatelstwa polskiego przez małoletniego pozostającego pod wyłączną opieka rodzicielską osoby lub osób nie posiadających obywatelstwa polskiego, następuje ono na wniosek jego przedstawicieli ustawowych. W sytuacji, gdy porozumienie między przedstawicielami nie nastąpi, każdy z nich ma możliwość zwrócenia się o rozstrzygnięcie do sądu.

Wniosek o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego osoby zamieszkałe w Polsce wnoszą do Prezydenta RP za pośrednictwem wojewody, a osoby zamieszkałe za granicą – za pośrednictwem konsula

Formalności

Jak już zostało to wspomniane, procedura zrzeczenia obywatelstwa wymaga od zainteresowanego spełnienia wymogów formalnych, które dotyczą przedstawienia wraz ze sporządzonym w języku polskim wnioskiem do Prezydenta RP następujących dokumentów:

zdjęcia biometrycznego;
• dokumentu stwierdzający posiadanie obywatelstwa innego państwa lub przyrzeczenie jego nadania;
• oświadczenia, że nie toczy się przeciwko osobie zainteresowanej postępowanie sądowe;
• oryginału aktualnego, tj. nie starszego niż 3 miesiące, odpisu zupełnego aktu urodzenia wydanego przez polski urząd stanu cywilnego;
• poświadczonej urzędowo kopii ważnego dokumentu potwierdzającego tożsamość i obywatelstwo wnioskodawcy;
• dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa innego państwa lub przyrzeczenie jego nadania;
• odpisu aktu małżeństwa lub innego dokumentu określającego stan cywilny;
• życiorysu.

W przypadku, gdy zgoda na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego udzielona jednemu z rodziców ma rozciągnąć się na dziecko, którego drugie z rodziców jest obywatelem polskim i nie wyraża zgody na utratę obywatelstwa polskiego przez dziecko lub gdy porozumienie pomiędzy rodzicami napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, wymagane jest również przedstawienie rozstrzygnięcia polskiego sądu oraz:

zdjęcia małoletniego;
• oryginału aktualnego, tj. nie starszego niż 3 miesiące, odpisu zupełnego aktu urodzenia wydanego przez polski urząd stanu cywilnego;
• oświadczenia o wyrażeniu zgody drugiego z rodziców na utratę przez dziecko obywatelstwa polskiego, przed właściwym wojewodą lub konsulem RP;
• pisemnej zgody 
dziecka na utratę przez dziecko obywatelstwa polskiego, jeżeli dziecko objęte wnioskiem ukończyło 16 lat.

Warunkiem koniecznym do ubiegania się o zrzeczenie się obywatelstwa polskiego jest posiadanie obywatelstwa innego państwa lub przyrzeczenie jego nadania

Wniosek o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami składa się za pośrednictwem wojewody, a osoby zamieszkałe za granicą – za pośrednictwem konsula RP do Prezydenta RP.

Opłaty za złożenie wniosku oraz przeprowadzenie procedury zrzeczenia się obywatelstwa będą różnić się zależnie od instytucji, do której go kierujemy.

Załóżmy, że wszystkie pisma już zebraliśmy. O czym jeszcze musimy wiedzieć?

„Przepisy uzależniają możliwość otrzymania zgody Prezydenta na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego od złożenia dokumentu stwierdzającego posiadanie obywatelstwa innego państwa lub przyrzeczenie jego nadania, wydanego przez właściwy organ państwa, którego jest się obywatelem lub o którego obywatelstwo się występuje. Nie decyduje tylko sama chęć zrzeczenia się obywatelstwa, ale też konieczne jest spełnienie innych określonych w przepisach warunków, uniemożliwiających w praktyce uzyskania przez obywatela polskiego statusu bezpaństwowca”.

Czyli: jeśli nie mamy obywatelstwa innego kraju lub choćby przyrzeczenia jego nadania, Prezydent RP raczej nie rozpatrzy pozytywnie naszego wniosku. I jeszcze:

„Postanowienie Prezydenta w sprawie zrzeczenia się obywatelstwa polskiego jest ostateczne”.

Nie ma więc powrotu – jeśli taką decyzję podjęliśmy, automatycznie zamknęliśmy sobie drogę do ponownego uzyskania polskiego paszportu. Ktoś zapyta: czyżby? A co z apelacją? Okazuje się, że nie ma możliwości apelacji – decyzja o wyrażeniu lub niewyrażeniu zgody jest suwerenną decyzją Prezydenta i jako taka jest ostateczna, nie podlega apelacji, jest niezaskarżalna do jakichkolwiek sądów RP. Jest to przypadek unikalny w Europie i jeden z bardzo niewielu na świecie.